HORMONALNA KARUZELA

Karuzela_hormonalna

Układ sterujący – tak najkrócej można opisać funkcję jaką sprawuje gospodarka hormonalna w organizmie człowieka. Ten swoisty kierowniczy system tworzą: przysadka mózgowa, tarczyca, przytarczyce, trzustka, nadnercza oraz jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn. Najbardziej „zapracowanym” organem jest przysadka mózgowa. To różowawy gruczoł w kształcie fasolki umiejscowiony wewnątrz czaszki, który jest niejako „centrum dowodzenia”. Docierają do niego bowiem informacje o zapasach i niedoborze hormonów, a co więcej to w przysadce zapadają decyzje o tym ile i jakiego hormonu potrzebuje nasz organizm. Przysadka kontrolowana jest przez podwzgórze, które w przypadku braku któregoś z hormonów, wydaje przysadce rozkaz, aby ta pobudziła konkretny gruczoł do większej pracy. Lub odwrotnie. W przypadku nadmiaru danego hormonu, podwzgórze powstrzymuje przysadkę przed produkcją jeszcze większej jego ilości.

Nasz organizm produkuje ponad sto hormonów, ale tylko kilka z nich – tak zwanych kobiecych – powoduje, że kobieta dojrzewa, może zajść w ciążę i urodzić dzieci. Hormony oddziałują również na kondycję naszych włosów i skóry, a także mają niebagatelny wpływ na samopoczucie. To właśnie one są głównym winowajcą gwałtowanych wahań nastrojów.
O wpływie hormonów na funkcjonowanie ludzkiego organizmu wiadomo od lat. I choć to kobiety najczęściej borykają się ze skutkami ich nadmiaru lub spadku, to od gospodarki hormonalnej uzależniony jest również organizm mężczyzn.

Jak działają i za co są odpowiedzialne? Oto opis kilku z nich.

 

PROGESTERON (LUTEINA)

 - jeden z najważniejszych hormonów płciowych;

- wydzielany przez gonady (jajniki i jądra);

- w organizmie kobiety działa poprzez odpowiednie receptory, które mieszczą się między innymi  w macicy, gruczołach sutkowych, ośrodkowym układzie nerwowym oraz przysadce mózgowej;

- nazywany „hormonem macierzyństwa”, ponieważ bez jego udziału niemożliwe byłyby zapłodnienie i utrzymanie ciąży. Luteina ma także ogromny wpływ na prawidłowy rozwój płodu;

- dzięki jego działaniu w II połowie cyklu grubieje i rozpulchnia się błona śluzowa macicy po to, żeby mógł zagnieździć się tam zarodek, czyli zapłodniona komórka jajowa;

- gdy dojdzie do zapłodnienia, progesteron uniemożliwia dalsze jajeczkowanie. Do końca ciąży zahamowane zostaje także wydzielanie innego hormonu - oksytocyny, który powoduje skurcze mięśnia macicy podczas porodu.

 

GDY POZIOM PROGESTERONU JEST ZBYT WYSOKI:

- kobieta może mieć trudności z zajściem w ciążę.

 

GDY POZIOM PROGESTERONU JEST ZBYT NISKI:

- zagnieżdżenie się zarodka w śluzówce macicy lub utrzymanie zarodka i rozwój ciąży w macicy są bardzo trudne, co może powodować samoistne poronienie lub przedwczesny poród. Niezbędne jest wówczas zaordynowanie leków, które pomogą podtrzymać ciążę;

- miesiączki stają się albo nieregularne, albo bardzo obfite;

- deficytem progesteronu charakteryzuje się okres przekwitania. Efektem tego są dolegliwości, takie jak: problemy z żyłami i depresje.

 

PROLAKTYNA

- odpowiednie stężenie tego hormonu jest niezbędne podczas ciąży, gdyż prolaktyna doprowadza do powstania i funkcjonowania ciałka żółtego, które z kolei produkuje progesteron utrzymujący ciążę;

- nazywany „hormonem laktacyjnym”, ponieważ dzięki niemu kobieta dojrzewa, następuje rozwój piersi, a w nich gruczołów mlecznych;

- dzięki prolaktynie powiększają się gruczoły mleczne przyszłej matki, a po porodzie, gdy kobieta karmi piersią, wytwarzane jest w nich mleko; 

- produkcję prolaktyny wzmagają między innymi: stres, jedzenie dużej ilości węglowodanów, wysiłek fizyczny, picie alkoholu, zażywanie narkotyków, a także przyjmowanie leków: przeciw depresji, przeciwbólowych, antyhistaminowych, obniżających ciśnienie, estrogenowych tabletek antykoncepcyjnych;

- co ciekawe i większości kobiet nieznane, poziom prolaktyny podnosi również nienoszenie biustonosza. Jest to związane z drażnieniem brodawek piersi.

 

GDY POZIOM PROLAKTYNY JEST ZBYT NISKI:

- matka karmiąca może nie mieć wystarczającej ilości pokarmu.

 

GDY POZIOM PROLAKTYNY JEST ZBYT WYSOKI:

- może dojść do tak zwanego „mlekotoku”, czyli wycieku z brodawek cieczy, podobnej do rozcieńczonego mleka lub przezroczystej wydzieliny;

- nieregularne miesiączki, bądź ich zanik;

- trądzik;

- nadmierne owłosienie;

- spadek libido;

- drażliwość i nastroje depresyjne;

- uporczywe bóle głowy;

- zaburzenia widzenia, w tym: zmniejszenie pola widzenia i upośledzone widzenie barw;

- u mężczyzn: ginekomastia, czyli powiększenie się gruczołów piersiowych.

 

ESTROGEN

 - produkowany przez jajniki;

 - odpowiedzialny za wygląd i samopoczucie kobiety;

 - nazywany „hormonem kobiecości”, ponieważ dzięki jego obecności młode kobiety dojrzewają, zmienia się ich sylwetka, pojawia się owłosienie łonowe i pod pachami, a także pierwsza miesiączka;

 - odpowiedni poziom estrogenów oddziałuje na kondycję skóry. Jest jędrna, napięta, nawodniona oraz nie przetłuszcza się (estrogen hamuje łojotok);

- warunkuje produkcję kwasu hialuronowego oraz kolagenu - substancji, które korzystnie wpływają na włosy, skórę i cerę;

- ułatwia odkładanie się wapnia w kościach, co zapobiega osteoporozie;

- zmniejsza ryzyko rozwoju miażdżycy;

- u dojrzałej kobiety estrogeny wpływają na przebieg cyklu miesiączkowego i jego regularność. Ich stężenie wzrasta od pierwszego dnia cyklu aż do owulacji. Bez tego niemożliwe byłoby jajeczkowanie, a więc i zapłodnienie. Po owulacji ich poziom opada i najniższy jest przed okresem. Po miesiączce estrogeny sprawiają, że odbudowuje się błona śluzowa macicy;

- gdy kobieta zbliża się do menopauzy, w jajnikach powstaje coraz mniej estrogenów. Cykle miesiączkowe są wówczas rozregulowane, a miesiączki pojawiają się coraz rzadziej. Cykle są coraz częściej bezowulacyjne, a po ostatniej w życiu miesiączce niemożliwe jest już zajście w ciążę;

- wpływają na nastrój i pożądanie. W II połowie cyklu ich poziom drastycznie się obniża, a to powoduje, że byle błahostka może wytrącić z równowagi.

 

GDY POZIOM ESTROGENÓW JEST ZBYT NISKI:

- nawet młode kobiety mogą nie mieć miesiączek lub ich cykle mogą się wydłużać;

- trudność z zajściem w ciążę;

- niepłodność;

- osteoporoza;

- szybsze wejście w okres menopauzalny (szybsze starzenie się, gorsza kondycja włosów i skóry).

 

GDY POZIOM ESTROGENÓW JEST ZBYT WYSOKI:

- większe zagrożenie nowotworami hormonozależnymi (np. rak trzonu macicy, rak piersi);

- zaburzenia miesiączkowania;

- zwiększone prawdopodobieństwo wystąpienia zakrzepów i zatorów;

- nadmierny przerost błony śluzowej macicy;

- przyrost masy ciała;

- powiększenie piersi;

- odczuwanie bólu piersi;

- zaburzenia funkcji wątroby, kamica dróg żółciowych, żółtaczka;

- napady migreny;

- nudności, wymioty, ogólne złe samopoczucie;

Dodaj komentarz


Komentarze

gość 2013-04-08 15:10

Dobry artykuł.

Wróć do listy artykułów

Strona chwilowo niedostępna...
Korzystanie z Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookies. Możesz zablokować cookies zmieniając ustawienia w Twojej przeglądarce. Więcej informacji w polityce cookies.x